Banner-top

 

Eerder verschenen

Hier vind je de eerder verschenen artikelen in Nieuwsbrief en verenigingsblad "De Klamper" vanaf januari 2020.

Artikelen verschenen in de edities van vóór 2020 vind je hier.

Moestuinieren, voor iedereen en overal.

Sinds 8 jaar heb ik weer een volkstuin. Overgenomen van mijn schoonvader toen deze overleed.

MoestuinierenEen paar jaar heb ik de tuin elk jaar traditioneel twee steken diep omgespit, maar ben nu overgestapt op bewerken met de woelriek of grelinette. Een brede riek met 5 lange tanden en twee stelen. Je steekt de riek recht de grond in vervolgens trek je de twee stelen naar achteren. De grond wordt dan luchtig en los gemaakt en ook het meeste onkruid wordt losgewoeld. Dit kun je dan makkelijk wegharken.
Voordeel van deze “niet-kerende grondbewerking” is dat de bodemorganismen die boven in de grond zitten op hun plek blijven en dat hun huis dus niet op zijn kop wordt gezet. Beter voor je bodemleven dus. Verder gaat de bewerking sneller dan spitten en is het beter voor je rug. Nadeel is dat je op deze manier geen grote kluiten stalmest onder kunt werken. Een oplossing hiervoor is om de stalmest eerst te laten composteren. Compost werk je met een hark door de bovenste laag heen.

Daarnaast plant ik rond mijn tuin en rond de bedjes Russische smeerwortel. Dit is een kruising tussen twee soorten smeerwortel. Deze is onvruchtbaar, zaait dus niet uit en vermeerdert alleen vegetatief. Met zijn lange wortels haalt de smeerwortel voedingsstoffen diep uit de bodem en slaat deze op in het blad. Van de bladeren maak ik gier. Ik stop ze in een emmer water en laat het een week of twee staan. Daarna giet ik het door een oude doek en het aftreksel giet ik verdund (1 liter per emmer) als meststof tussen de planten. Op deze manier kun je ook gier maken van brandnetels. Ook snijd ik de bladeren van de smeerwortel een zestal keer per jaar af en strooi ze uit over de bedden. De voedingsstoffen komen zo in de bovenste grondlaag terecht. Het is sowieso beter om je grond bedekt te houden met bladafval, gras (maaisel) of stro of eventueel met karton. Op deze manier ontstaat een humuslaag, die rijk aan bodemleven is en blijft de grond vochtig, wat in droge zomers een groot voordeel is. Ook van onkruid heb je veel minder last. Dit bedekken van je grond heet mulchen (mulsjen). Ook is permacultuur een trend die in opkomst is. Je werkt dan meer met vaste planten waarvan je regelmatig kunt oogsten. Voorbeelden zijn Nieuw-Zeelandse spinazie, eeuwig moes en oerprei. Grondbewerking is dan nog minder nodig.
Bladluizen ga ik te lijf met een rugspuit gevuld met water en per liter 20 cc vloeibare driehoekzeep en 20 cc spiritus. Ook span ik wel fijn gaas over de planten tegen insectenvraat. Vogels houd ik weg met netten, gespannen over bogen van electriciteitsbuizen.

Niet iedereen is in de gelegenheid om een lapje grond te huren, maar ook in een kleine tuin of zelfs op een balkon kun je groenten kweken. In emmers kun je prima worteltjes kweken en er zijn speciale houten moestuinbakken te koop. Vul ze wel met biologische potgrond. Heb je weinig oppervlakte, dan kun je ook de hoogte in. Aan de schutting kun je bakken hangen en je kunt peultjes kweken langs een bouwstaalmat tussen de palen van een pergola.
Steeds vaker zaai ik mijn groenten thuis voor om de kauwen en duiven voor te zijn. Ik maak zelf zaaigrond van 10 scheppen potgrond, vermengd met 4 scheppen metselzand. Zaaien doe ik in zaaitrays, mosselbakken en boterkuipjes. Met noppenfolie bescherm ik de bakken tegen uitdrogen en nachtvorst. Vuistregel voor zaaien is: zaai net zo diep als het zaadjes dik is. Sommige zaden, zoals prei mag je helemaal niet onderdekken. Alleen een beetje aandrukken.
Naast groenten zaai ik ook graag akkerbloemen rond de tuin om de wilde bijen en vlinders te lokken. Op internet, Pinterest en Youtube is heel veel informatie te vinden over allerlei vormen van moestuinieren. Zelf je groenten kweken is gezond, lekker, leuk en brengt je in contact met de natuur.

Jan Nuijten.

IVN wint prijs

Prijs

Geweldig mooi nieuws voor IVN Natuureducatie! Wij hebben de oeuvreprijs van het Prins Bernhard Cultuurfonds 2021 gewonnen. Dit mede dankzij jullie enthousiaste en waardevolle inzet! Een mooie erkenning dat IVN écht het verschil maakt.

Onlangs werd IVN-directeur Jelle de Jong verrast door directeur Cathelijne Broers van het Prins Bernhard Cultuurfonds tijdens een live interview op NOS Radio 1. Volgens de jury die de prijs uitreikt heeft IVN in coronatijd, waarin de natuur voor veel mensen een belangrijke positie innam, haar meerwaarde bewezen. Aan de prijs is een bedrag verbonden van €150.000,- De prijs zal op 16 november tijdens een feestelijke ceremonie officieel worden uitgereikt.

De adviescommissie Natuur van het Cultuurfonds licht de keuze voor IVN als volgt toe. ‘Als de afgelopen tijd iets duidelijk is geworden, dan is het wel hoe belangrijk natuur voor ons is. Want voor veel mensen was een wandeling door het bos of de duinen, langs het strand of door de polder, het enige uitje dat er nog was. Voor veel mensen biedt een groene leefomgeving troost, rust, inspiratie en gezondheid. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat mensen die ziek zijn, sneller herstellen als ze regelmatig in een groene omgeving zijn. IVN speelt hierbij een enorm belangrijke rol.’

‘Een grote eer en een terechte waardering voor het werk van alle IVN’ers’, aldus directeur Jelle de Jong. We zijn natuurlijk enorm trots op deze bijzondere oeuvreprijs. Dit sterkt ons in onze missie: jong en oud laten beleven hoe leuk, gezond en belangrijk natuur is!

Van harte gefeliciteerd allemaal! 

Nacht van de Nacht - 24 oktober – Mag het licht uit?

Op 24 oktober is het Nacht van de Nacht! Dit is een jaarlijks evenement om aandacht te vragen voor lichtvervuiling. Want wist je dat teveel (kunst-) licht in de avond en nacht allerlei dieren, insecten én planten verstoord?

Doorgaans vinden er overal in het land activiteiten plaats in het donker en worden mensen gestimuleerd hun lichten uit te doen. De activiteiten kunnen dit jaar geen doorgang vinden, zo ook onze geplande posten-wandeling, maar de oproep geldt daardoor des te meer:

Mag het licht uit?

Wij willen dus alle inwoners en bedrijven in Halderberge, Moerdijk en Etten-Leur oproepen, om tijdens de Nacht van de Nacht zo veel mogelijk lichten te doven. Zo blijft het donker, echt gezond donker. En laten we zien, dat het best wat minder kan met de buitenverlichting. En het is nog duurzamer ook!

NvdN logo 2020


Teveel licht ’s nachts, is echt niet goed voor planten en dieren; want bijvoorbeeld 50% van onze dieren in Nederland zijn nachtdieren, die hebben juist de duisternis nodig voor allerlei verschillende levensbehoeften! Maar ook onze insecten, nachtvlinders en planten worden verstoord in groei en ontwikkeling.

Wij zelf kunnen ook helpen door bijvoorbeeld 's nachts onze tuinverlichting uit te doen, dan komen we al een eind. En om de veiligheid te waarborgen rondom ons huis, is een bewegingssensor een goed alternatief en compromis.

Wil je weten wat jij zelf nog meer kunt doen tegen lichtvervuiling? Kijk dan op www.nachtvandenacht.nl

Er is veel onderzoek gedaan en veel geschreven over lichtvervuiling. Dit zijn een paar links naar websites die de onderzoeken hebben behandeld.:

Online Natuur

Ton Vernes   Burgh Haamstede 1 007

Nu een bezoekje aan de bibliotheek er niet in zit, is internet een nog grotere vriend van ons geworden. Je vindt er van alles, zoals online cursussen. Vandaag brengen we er twee onder de aandacht.

Allereerst de website van ‘de wilde school’, https://wildeschool.nl/ . De wilde school is een site over wild plukken en heeft zowel veel informatie als een online cursus! Niet dat we dat nou stimuleren maar het geeft zoveel leuke kennis over de wilde planten! Er is zelfs een gratis wildpluk-kookboekje voor diegene die zich daar inschrijft op de nieuwsbrief.

De tweede is de wellicht al een bekende, de vogelcursus van de Vogelbescherming. Handig voor de tuinvogeltelling op 29 t/m 31 januari! Voor beginners of gewoon als opfriscursus, ga hier naar de website van de vogelbescherming.

Tip!

Ga op een mooie dag eens kijken op de Brouwersdam (Schouwen-Duiveland). Er zijn op dit moment veel wintergasten te zien.

Met enig geluk kan je zien:
IJseend, Eidereend, Zwarte Zee-eend, Kuifduiker, Brilduiker, Roodkeelduiker, Middelste Zaagbek, Paarse Strandloper, Drieteenstrandloper, Zeekoet, Kuifaalscholver, Sneeuwgors.
Daarnaast uiteraard ook veel Meeuwensoorten, Gewone en Grijze Zeehond, Slechtvalk, Steenloper, Scholekster, Bontbekplevier, etc.

En als je dan toch op Schouwen bent ga dan ook eens kijken aan de zuidkant (Oosterschelde) bij de Plompe Toren, Plan Tureluur, inlagen achter Zierikzee en Zonnemaire (Bommenede) en Dreischor (Dijkwater).

Hierbij een aantal foto’s.

Tip 1

 

 

 

   

 




Paarse Strandloper

Tip 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



Zilvermeeuw

Tip 3

 

 

 

 

 




Drieteenstrandloper

Tip 4

 

 

 




Eidereend (m)

Tip 5

 






IJseenden (v)

 

Frank Linssen

Vrijwilligers aan het werk

Vandaag, 10 april, zijn de getimmerde nestkastjes door een aantal vrijwilligers opgehangen. Zelfs onze IVN jeugd deed mee! Dit project is opgestart vanuit een burgerinitiatief, om op een biologische en natuurvriendelijke manier de inwoners van Etten-Leur te helpen bij de overlast van de processie rups. De gemeente Etten-Leur had als locatie voor het ophangen, onder andere langs de Beiaard aangewezen. En daar waren we dus.

 Nestkast 1Nestkast 2

Nestkast 3Nestkast 4

Nestkast 5

Collega onder de aandacht:

Vogelbescherming

De Vogelbescherming - Ontdek de vogels van de Zuidwestelijke Delta met gratis vogelherkenningskaart.

Het gebied biedt prachtige mogelijkheden om vogels zoals aalscholver, lepelaar en verschillende soorten sterns in hun natuurlijke omgeving te zien. Een nieuwe gratis vogelherkenningskaart helpt u de opvallendste soorten te herkennen en geeft tips voor mooie vogelkijkplekken.

Het hele artikel leest u hier: www.vogelbescherming.nl/actueel/bericht/ontdek-de-vogels-van-de-zuidwestelijke-delta

Excursie Jeugdwerkgroep naar Buisse Heide

Zaterdag 12 september 2020

Op deze zonnige zaterdagochtend gingen we met 5 kinderen, ouders en oma’s naar de Buisse Hei tussen Schijf en Achtmaal. Helaas waren drie kinderen afgemeld wegens verkoudheidsklachten.

Op dit landgoed heeft in de vorige eeuw de dichteres Henriëtte Roland-Holst gewoond, met haar man Adriaan, die beeldend kunstenaar was. Het echtpaar ontving veel beroemde gasten, kunstenaars en politici. We zijn gestart bij de parkeerplaats en begonnen aan de rode route. Langs deze route is een aantal borden geplaatst met gedichten van Henriëtte en bezoekers die een gedicht hebben ingestuurd.

Onderweg stonden we stil bij een aantal eiken met duidelijke littekens van blikseminslagen. In sommige littekens was een spechtenhol uitgehakt. Ook bekeken we een aantal naaldbomen. Als er twee naalden op een voet staan, is het een den. Den-duo. Bij de spar staan de naalden alleen: spar- solo en bij de lariks staan de naalden in een trosje: Lariks-legio.

We verzamelden elk 5 dennenappels en om beurten gooiden we een dennenappel tegen een boomstam vanaf een afstand. De jongste kinderen gooiden niet meteen raak, maar gaandeweg ging het beter en hadden ze toch minstens twee keer de stam geraakt. Oefening baart kunst.

Excursie naar de Buisse Heide   01Bij omgevallen bomen keken we onder de schors en schrokken van het grote aantal pissebedden dat onder de schors zat. Het dode hout wordt door allerlei diertjes, schimmels en bacteriën verteerd en omgezet in voedingsstoffen voor de nieuwe bomen. Heel veel naaldbomen worden verwijderd en vervangen door inheemse bomen, die van nature op de zandgrond horen: eiken, berken, lijsterbessen, vuilboom.. De naaldbomen zijn aangeplant om het stuivende zand vast te leggen en ook voor de houtproductie, voor stuthout in de mijnen. De bomen werden geplant op verhoogde bedden. Deze zijn van elkaar gescheiden door geulen. Zulke verhoogde bedden heten rabatten en voorkwamen dat de jonge bomen niet te nat stonden. Tegenwoordig is de grond veel te droog en zouden rabatten niet meer nodig zijn.

Excursie naar de Buisse Heide   02We kwamen ook heel wat paddenstoelen tegen. Met een spiegeltje bekeken we of het om een plaatjeszwam ging of een gaatjeszwam. We zagen twee jonge exemplaren van waarschijnlijk eekhoorntjesbrood. Ook zagen we stuifzwammen; aardappelbovisten. Als hij rijp is en je duwt er zachtjes met je schoen op, dan stuiven de sporen naar buiten.

In een beukenlaan maten we de omtrek van een beuk. Als je de omtrek deelt door 2½ dan weet je ongeveer de leeftijd van de boom. De beuken in de laan zijn ongeveer 80 jaar oud. In ons klimaat neemt de omtrek van de stam elk jaar met 2½ cm toe.

Op de hei probeerden we zelf een gedicht te maken, een elfje. Een elfje begint met één woord. De tweede regel bevat twee woorden. De derde regel drie woorden en de vierde regel, vier. De laatste regel bevat weer één woord. Een voorbeeld:

Heide
Paarse heide
Mooie paarse heide
Ik hou van heide.
Prachtig.

Hou je niet in en stuur je elfje naar ons toe : Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
en het hoeft niet te rijmen.

In een drooggevallen ven zagen we moerashertshooi, een zeldzame plant van natte heide.
Tussen de hei speurden we naar hagedissen, die vaak schuilen in de grote graspollen van het pijpenstrootje. Bij het voorwandelen zag ik ze wel. Helaas nu niet. Ook kun je, met name in het voorjaar, op een zonnige ochtend gladde slangen zien zonnen. Gladde slangen zijn niet giftig en doen niets. Wel zagen en hoorden we twee buizerds boven de hei cirkelen.

Excursie naar de Buisse Heide   03

 

We weken even van de route af om een laaggelegen heideveld te bekijken. Hier zie je naast struikheide ook dopheide. En hoer groeit ook het vleesetende plantje  de kleine zonnedauw.
Deze plant heeft blaadjes met daaraan kleine druppeltjes, die op dauw lijken, maar lijm bevatten. De insecten denken dat ze hun dorst kunnen lessen worden gefopt. Het blad krult zich om het beestje en verteert het zo.

Excursie naar de Buisse Heide   05

 

We kwamen weer in een beukenlaan en langs een bloemrijk grasland. Hier groeit veel blauwe knoop. Deze mooie plant kwam vroeger veel voor in vochtige weilanden, maar is nu zeldzaam. In het veld sprongen ook veel sprinkhanen. De veldsprinkhaan met mooie rode vlekken en sabelsprinkhanen. Verder dikke kruisspinnen en ook een wespspin of tijgerspin. De tijgerspin hoort eigenlijk in Zuid-Europa thuis. Door het warmer wordende klimaat voelt hij zich hier steeds meer thuis. We vingen wat diertjes en konden ze goed bekijken. Daarna lieten we ze weer los.

We kwamen weer in de buurt van de parkeerplaats. Naast het pad lagen veel veren. Hier heeft een roofvogel, een sperwer of een havik een duif gevangen en geplukt. We zagen ook nog een mooie buikzwam, een parelstuifzwam en kabouters, elfjes en Roodkapje bij een aantal dikke beukenbomen.

We hebben maar de helft van de route gelopen omdat we zoveel tegenkwamen. Volgende keer lopen we de andere helft. Hopelijk staat er dan weer water in de nu verdroogde vennen.

Ron Roelen en Jan Nuijten

Het Vliegend Hert

uit “Natuurlijk” (voorloper Klamper), editie 1 – november/december 1976

VliegendHert003

De ontwikkeling van de meikever, die in twee soorten in Nederland voorkomt, de Hollandse en de Gewone, duurt drie jaar, zodat om de drie jaar een meikeverjaar kan ontstaan. Ze kunnen in grotere hoeveelheden veel schade toebrengen aan boom en struik. Maar dit is in het jaar 1976 geen probleem meer, want ze zijn er gewoon niet.
Deze kevers komen niet voor op de Iidst van de beschermde inheemse diersoorten.
Wel het zogeheten: VLIEGEND HERT – luisterend naar de Latijnse naam Lucanus cervus, dat vanaf 1975 op de lijst aanwezig is.
Het is de grootste inlandse kever en dat is ook duidelijk te zien wanneer U meikever en vliegend hert naast elkaar vergelijkt.
De bovenzijde van het vliegend hert is mat-glanzig zwart, de dekschilden en de voorkaken zijn bruin. Bij grote mannetjes is de kop veel breder dan het halsschild, het voorhoofd aan de zijden en van achteren met een hoog opstaande kantige lijst, de gewei achtige voorkaken ongeveer zo lang als de dekschilden.
Bij het wijfje is de kop smaller dan het halsschild, zonder opstaande kantige lijst, de voorkaken klein en over elkaar gebogen.
Door de mannetjes worden in de paartijd hevige gevechten geleverd, waarbij ze elkaar lelijk kunnen toetakelen.
Soms zijn er exemplaren met diepe wonden op de dekschilden.
De afmetingen zijn ongeveer de volgende:
mannetjes zonder kaken 26 - 55 mm, de wijfjes 26 – 41 mm.
Ze kwamen eerder voor in o.a. de Soerense bossen.
De ontwikkeling duurt vier - vijf jaar, de larven leven in oude eikestobben en verteren rottend hout.
Er zijn in Nederland nog een drietal kleinere soorten, met de welluidende namen - Klein vliegend hert, Blauw vliegend hert en Rolrond vliegend hert. Ze danken hun naam aan de enorme op hertegeweien Iijkende voorkaken. Deze karakterestieke kenmerken laat ik U op de tekening zien.
Het zeldzaam worden van het vliegend hert en wellicht in mindere mate de meikever, zal mede een gevolg zijn van het ontbreken van de voor deze dieren zo specifieke ecologische factoren. Dat kan in onze bossen zijn de ongelooflijke ordening, het opruimen van wat voor de mens niet belangrijk wordt geacht, maar ook het gebruik van grootschalige werktuigen en daarnaast nog kunstmest en bestrijdingsmiddelen.
In ons land komen ze op de Veluwe nog voor.

Joost Verwijs.

Verantwoord vogels voederen in de tuin het hele jaar door?

Zorgen voor de veiligheid van de vogels

Wie vogels op de voederplaats in de tuin wil, zal toch voor enkele dingen moeten zorgen die essentieel zijn, om de vogels naar de tuin te lokken. Waar het bij de vogels om gaat, is eten en drinken. Want de liefde gaat ook bij hen, door de maag. Wat al even belangrijk is, de vogels moeten zich veilig voelen in je tuin. Als de vogels belaagd worden door een kat(ten) dan mag je de lekkerste dingen in je tuin strooien of hangen, dan komen de vogels toch niet. Hun veiligheid is toch het allerbelangrijkst voor hen. Katten en vogels gaan nu eenmaal niet samen. Mensen houden van hun kat(ten); het mag niet eens bij je opkomen, om een kat te kwetsen of te doden. Het kan je trouwens nog duur te staan komen ook. Best is een schrikdraad rondom je tuin te spannen. Dat houdt gegarandeerd de katten uit je tuin.

In een kale tuin zonder struiken of bomen zijn de vogels ook zeer kwetsbaar omdat ze bij gevaar van roofvogels niet kunnen wegvluchten in de struiken of bomen. Wees er maar zeker van, als je veel vogels in de tuin krijgt dat de sperwer op bezoek komt en uiteraard niet om naar de vogels te kijken, maar om ze op te peuzelen. Zorg dus voor een flinke struik, conifeer of dennenboom.

Hoe groter de ramen van je huis, des te gevaarlijker voor de vogels. Vogels schatten dit vaak verkeerd in en vliegen zich te pletter tegen het glas.

Vogels voeren 1
Alleen topkwaliteit voer is pas goed genoeg voor de vogels in je tuin.

 

Opletten met brood

Brood is goed voor de vogels, maar grote porties op de grond gooien, die er meerdere dagen blijven liggen, is helemaal niet goed. Gooi je toch brood op de grond, niet meer dan in een dag opgegeten wordt. Binnen de kortste keren, komt er schimmel op het brood en dat is gewoon vergif voor de vogels. Dus altijd goed controleren, of het niet reeds beschimmeld is, nog voor je het aan de vogels gaat geven. Want dat hoort gewoon in de vuilniszak.

Brood dat ‘s nachts op de grond blijft liggen, lokt muizen en ratten en dat is ook weer de bedoeling niet. En krijg je ook nog eens last met de buren.

Gekookte aardappelen lokt spreeuwen, meeuwen en kauwen, ook hier zorgen dat je niet meer aanbiedt dan in een dag opgegeten wordt. Want ook op aardappelen komt heel snel schimmel en maakt de vogels ziek. Om het even welke vogel die ziek wordt in de natuur, is meestal dezelfde dag nog dood.

 

Vogels voeren 2Geen vetbollen maken van gebruikt frietvet

Vetbollen ook wel mezenbollen genoemd. Nogal wat mensen maken deze bollen zelf van gebruikt frituurvet! Hallo, dat doe je toch niet. Ik ben een Belg, die weten alles van frieten te bakken :-). Op de verpakking van frituurvet staat, hoeveel keer je frieten mag bakken in het vet, meestal is dat vijf hooguit zeven keer.

De beste frieten worden gebakken als het frituurvet een hitte heeft van 175 graden en na 5 à 7 keer moet je het vet vervangen. Je kan dat ook zien wanneer het frituurvet donkerder wordt en zelfs bijna zwart. Daar nog frieten in bakken is zeer ongezond. Het is wel erg dat er nog steeds mensen zijn die dat niet weten. Sommige mensen die het wel weten of ook niet, gaan van dit vervuilde vet nog vetbollen maken voor de vogels. Vervuild gebruikt frituurvet, doe je in flessen en bij de milieustraat in België noemt dat het containerpark, daar kan je ze afgeven. In sommige grootwarenhuizen wordt dat ook aangenomen om te recycleren.

Maak je vetbollen voor de vogels, gebruik dan vers kwaliteitsvet (ossenwit). Meng er kwaliteit vogelzaden onder en zeker geen afval uit de vogelkooi. Doe de vetbollen niet in van die gekke plastieknetjes, waar de mezenbollen te koop in aangeboden worden. Die plastieknetjes zijn een constant gevaar voor de vogels. Ze kunnen er met hun pootjes in verstrikt raken en er ook met hun tong achter haken. En dat is fataal voor een vogel, de plastiek netjes zijn ook nog eens slecht voor het milieu. Bij Vivara zijn er handige houders te koop waarin je vier vetbollen kan doen. Veilig voor de vogels en prima voor het milieu. Wil je toch de vetblokken zelf maken, dan kan dit met fijn gemalen pindanoten of gepelde zonnepitten en mengen in ossenvet. In de handel zijn er handige voederhuisjes te koop waar een of twee blokken in passen. Als je www.vivara.nl intikt bij Google, vind je eigenlijk alles op gebied van vogels voederen in de tuin.

 

Vogels voeren 3Geen pindanoten tijdens het broedseizoen

Pindanoten, zijn eigenlijk geen noten, maar peulvruchten, maar iedereen zegt pindanoten dus doe ik het ook maarJ. Buiten het broedseizoen is het een uitstekend voedsel, het is zeer voedzaam en het is niet duur, dat is ook meegenomen. Tijdens het broedseizoen, mag je geen pindanoten voederen aan de vogels. Waarom? De mezen of ook andere vogels, pikken flinke brokken van de pindanoten en stoppen deze in de bekjes, van hun jongen, binnen de kortste keren zit hun kropje vol. Probleem is dat de jongen dit voer niet, of bestaat dat de jongen kunnen stikken of verhongeren met hun kropje vol. Jonge mezen hebben sappige rupsen en insecten nodig, kortom dierlijke voeding.

 

Vogels voeren 9Zuiver drink-, en badwater.

Vele mensen hebben een drinkschaal in hun tuin staan voor de vogels en regelmatig gieten ze er wat water bij. Een dergelijke drinkschaal is een bron van bacteriën, die de vogels ziek kunnen maken. Het water in de drinkschaal moet zo zuiver zijn, dat je er zelf zou durven van te drinken. Zorg elke dag voor vers water en schrob de drinkschaal elke dag flink uit, Zodat het water fris, helder en zuiver is. Vogels laten soms hun uitwerpselen in de drinkschaal vallen, daardoor wordt het zo al vies. Nog erger is het, als juist die vogel ziek is. Een drinkschaal met schoon water, lokt winter en zomer veel vogels naar je tuin.

Graansilo: wij zijn gewonnen voor een graansilo, je kan die in alle tuincentra kopen. Maar bij Vivara hebben ze er, waar je ook een korf kan over monteren. Zodat kauwen en duiven er niet bij kunnen. Niet dat ik iets heb tegen kauwen, integendeel ze maken deel uit, van mijn 500 favoriete vogels. Maar als ze massaal in je tuin komen, blijven de kleine vogels weg. En in het leven moet je steeds maar keuzes maken. Met ons mini-tuintje is de keuze vlug gemaakt! Kleine vogels dus. Maar enkele kauwtjes of duiven zijn ook welkom.

 

Vogels voeren 4Alleen kwaliteitsvoer

Welke zaden in de silo, we opteren om wat te mengen en nemen 5 kg parkieten mengeling, 1 kg kanarie mengeling en 1 kg gepelde zonnepitten. Afvalzaden uit de volière, doen we in de GFT afvalbak en worden niet aan onze tuinvogels gegeven. De kans op besmetting of dat ze beschimmeld zijn is veel te groot. We voeren alleen kwaliteitszaden, aan onze volièrevogels. Voor de vogels in de tuin, is dat niet anders. Vinken eten graag zaden, die op de grond liggen. Hier telt ook weer de regel niet meer op de grond strooien dan dat ze op één dag opeten om schimmel tegen te gaan en muizen en ratten niet naar je tuin te lokken. Als je tuin bezocht wordt door katten, geen voedsel voor de vogels op de grond gooien. Anders verdwijnt er regelmatig een vogel in de maag van een kat.

Een voedertafel op 150 à 180 cm hoogte is voor de vogels veel veiliger.

Merels, lijsters en spreeuwen eten tijdens de winter, eigenlijk het hele jaar door, heel graag universeel voer, voor spreeuwen en lijsterachtigen. Deze van het merk Witte Molen wordt door de vogels het liefst gegeten. Dit voer staat op een tafel met daarover een metalen korf, waar vogels tot de grootte van een merel en spreeuw doorheen kunnen. Maar duiven en kraaiachtigen niet.

Rijpe appels en peren: worden ook graag gegeten door merel, spreeuw en lijsters, ook deze worden niet op de grond gegooid. Maar op een plankje waar een gat in gemaakt is, ongeveer de grootte  van een appel. Langs de zijkant wordt er een ijzeren spil doorheen de appel of peer gestoken. Kan je weer ergens ophangen, altijd maar zorgen om schimmel op het voeder te vermijden en voor de veiligheid van de vogels.

Meelwormen: elke dag enkele meelwormen zorgt ervoor dat de vogels je als het ware opwachten tegen de tijd dat je met je potje met hun lekkernij afkomt.

Zuiver drink en badwater is heel belangrijk voor de vogel in je tuin

Wij voederen het hele jaar door, maar pindanoten of walnoten alleen buiten het broedseizoen.

Vogels voeren 5 Vogels voeren 6 Vogels voeren 7 Vogels voeren 8 Vogels voeren 10
Platwitzaad voor
mussen en gorzen
Parkietenzaad  Gepelde zonne-
bloempitten
Meelwormen Merel en spreeuw kan
bij het voer,
duif en kauw niet

 

Als er mensen bij ons op bezoek komen, kunnen ze soms hun eigen ogen niet geloven, als ze zoveel vogels in ons minituintje zien. Soms vragen ze vol verwondering, zijn dat jullie vogels, of ze denken dat heel ons tuintje één volière is. Soms zitten er wel 100 huis- en ringmussen op en rond de graansilo. Maar ook merels, roodborst, winterkoning, spreeuwen, zanglijster, heggenmus, vinken, kool- en pimpelmezen hebben we het hele jaar door in ons tuintje.

We houden een lijst bij van de vogelsoorten die in 12 jaar in ons tuintje van 6 meter op 12 meter op bezoek kwamen. We vinden het allemaal schitterende vogels, maar er zijn er toch bij waar we wel heel trots op zijn. 

 

Waargenomen vogelsoorten in onze tuin.

  1. Beflijster
  2. Zanglijster
  3. Merel
  4. Koolmees
  5. Pimpelmees
  6. Staartmees
  7. Zwarte mees
  8. Heggenmus
  9. Roodborst
  10. Zwarte roodstaart
  11. Fitis
  12. Grote bonte specht
  13. Tjiftjaf
  14. Groene specht
  15. Ekster
  16. Gaai
  17. Kauw
  18. Spreeuw
  19. Sijs
  20. Vink
  21. Barmsijs
  22. Keep
  23. Groenling
  24. Huismus
  25. Ringmus
  26. Houtduif
  27. Turkse tortel
  28. Winterkoning
  29. Goudhaantje
  30. Spotvogel
  31. Sperwer
  32. Waterhoen.
  33. Putter
  34. Boomklever
  35. Koperwiek
  36. Zwartkop
  37. Boomkruiper
  38. Kramsvogel
  39. Noordse kauw

 

Alois Van Mingeroet

Algemene Leden Vergadering 2021

video conference kleinOnze vereniging houdt op dit moment de Algemene Ledenvergadering 2021 van IVN Dintel- en Marklanden. Helaas zijn de Coronamaatregelen nog niet zodanig versoepeld dat we een “echte” vergadering met fysieke aanwezigheid kunnen houden, daarom vindt de vergadering, net als vorig jaar, weer online plaats.

Onze leden  hebben inmiddels via de mail een link ontvangen waar alle stukken voor de ALV zijn in te zien, waar ze vragen kunnen stellen (en de antwoorden kunnen lezen) én waar ze vanaf 21 juni hun stem uit kunnen brengen.

Om te stemmen is een unieke code nodig die de leden in het weekend van 19 en 20 juni via de mail ontvangen.

Dit is dé kans om inspraak én invloed te hebben op de koers van onze vereniging. Maak daar gebruik van en laat je stem horen want u bént de vereniging. Dus heel graag tot ziens met uw stem!

Webinar gemeentepolitiek

Politiek

Vogelbescherming Nederland organiseert op 28 en 29 juli aanstaande twee digitale workshops over gemeentepolitiek en hoe ook jullie de belangen van de natuur kunnen behartigen. De bijeenkomsten zijn gratis te volgen en wellicht kunnen deze workshops waardevol zijn voor jullie leden.

Inleidende digitale workshop voor belangstellenden:

IVN Etten-Leur doneert laptop aan SteunaanZambezi.nl

In Zambia is het redelijk normaal dat je de kinderen van overleden familieleden in je gezin opneemt. Maar dat betekent wel meer monden te voeden, mensen te kleden, meer kosten voor onderwijs etc.

Daarom hebben Trees Eggenkamp en Kalervo Kuokkanen in 2000 een stichting opgezet in hun vorige woonplaats Zambezi in Zambia. Zij betalen voor enkele gezinnen o.a. de kosten voor het onderwijs, door donaties voor lesgeld, schooluniform, examengeld, schoenen e.d. voor deze weeskinderen.

Voor de verder studerende jongeren is toegang tot hun digitale schoolwerk noodzakelijk. Vandaar dat de stichting heel blij wordt van een oude laptop.

SteunaanZambezi.nl

Pim van de Boor, bestuurslid van IVN Etten-Leur en omstreken, overhandigd de gebruikte laptop, op gepaste afstand natuurlijk, aan de heer Kuokkanen en de heer W. Eggenkamp.

Maar IVN hoopt ook dat deze donatie een voorbeeld mag zijn die velen doet volgen; want heeft u nog een oude laptop ongebruikt in de kast? Laat het de stichting weten via een mailtje naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..  Hartelijk dank alvast, u maakt er veel jonge mensen weer blij mee!

Meer informatie over de stichting vindt u op www.steunaanzambezi.nl

Winterperikelen

Mooi hé, die sneeuw.
Vooral van achter het raam, kopje koffie er bij …..
Of warm aangekleed naar buiten en genieten van die sneeuwpracht!

Dieren hebben die luxe niet. Ze hebben geen raam om achter te zitten (van koffie houden ze niet) en warm aankleden is er al helemaal niet bij. Sommige zoogdieren hebben wel een dikkere wintervacht, maar vogels moeten het zomer en winter met (nagenoeg) hetzelfde verenpakje doen.

Winterperikelen 0

Na de sneeuwstorm van afgelopen weekeinde gingen er al vrij snel signalen rond in het Netwerk Uilenbescherming Brabant dat er, vooral in Oost- en Midden-Brabant, steenuilenkasten dicht gesneeuwd waren. Als de steenuil op dat moment niet binnen was, was hij buitengesloten en had geen beschutte schuilplek meer. Als hij binnen was, was het nog erger, want hij kon niet meer naar buiten om te jagen en had dus geen toegang meer tot voedsel. Een nog onbekend aantal uilen is dan ook op een vrij ellendige manier aan zijn eindje gekomen.

Omdat het voor onze uilengroep ondoenlijk is binnen een paar dagen alle (bijna 80) steenuilenkasten in het werkgebied langs te gaan, hebben wij onze gastgevers gevraagd om te checken of de kast nog wel toegankelijk was.
En al snel stroomden de reacties binnen, variërend van “Met mijn kast niks aan de hand”, via “Ik heb hem zelf al sneeuwvrij gemaakt”, tot “Help! De kast zit dicht!”.

Winterperikelen 1Donderdagochtend zijn we een aantal kasten langs geweest om sneeuw te ruimen. Gelukkig hebben we geen slachtoffers aangetroffen. Of de bewoners waren niet thuis toen de kast dicht sneeuwde, of de bewoners konden zich nog net door de vliegopening wurmen.

Gelukkig wordt er geen sneeuw meer verwacht en gaan de temperaturen stijgen. Dan kunnen de uilen zich weer bezig gaan houden met wat er écht toe doet: voortplanten! Het baltsseizoen kan gaan beginnen!

Paul Mennema
Coördinator Uilenwerkgroep.

Vooruitblik

DSC 9996 klein
"It Giet Oan!” zouden de Friezen zeggen (en de Brabanders “We goan wir beginnu!”), maar in september gaan wij in ieder geval van start met het organiseren van Natuuractiviteiten buiten! Fijn!

We hebben al een lijstje met ideeën voor interessante thema wandelingen en er zijn al plannen gemaakt voor de organisatie van evenementen zoals ‘Fête de La Nature’ in september. Maar het belangrijkste is, we kunnen weer samen genieten van de natuur om ons heen. Daar krijgen wij en hopelijk u ook, weer nieuwe energie van.

 

En mocht u zin hebben om ons te helpen, schrijf u dan in voor de ‘ vrijwilliger-voor-een-dag’ agenda. Wij houden u dan op de hoogte voor leuke korte vrijwilligers klussen waarop u kunt inschrijven mocht u dat willen. Zet in ieder geval 7 november in uw agenda, het is dan de landelijke Natuurwerkdag en daar gaan wij als Dintel en Marklanden ook aan mee doen.
Wij kijken uit naar u en de natuur om ons heen, dus hopelijk tot gauw.

Twee dagen op Tiengemeten

Als dank kregen mijn vrouw en ik een arrangement van twee dagen aangeboden op het eiland Tiengemeten. Een cadeautje waar we als natuurliefhebbers blij mee waren. Op 10 september was het zover en maakten we om 10:00 uur de overtocht van Nieuwendijk naar Tiengemeten met de pond van Natuurmonumenten.

Het was mooi weer en op de eerste beste waterplas die we zagen zat een groot aantal slobeenden. Vanwege de ruiperiode hadden ze allemaal wel dezelfde bruine kleur maar waren vanwege die grote sloebersnavel duidelijk herkenbaar. Het is wel het nadeel van in september gaan vogels spotten. Alle watervogels zijn eenduidig van kleur en je moet goed kijken naar de details om de verschillende soorten te herkennen. Naast de slobeend hebben we de wilde eend, wintertaling, kuifeend en krakeend kunnen aanschouwen.

Op vogelgebied valt verder het hoge aantal torenvalken en buizerds op. Op het eiland hebben meerdere kiekendieven nesten gehad en jongen grootgebracht maar we hebben er slechts één gezien. De aantallen spreeuwen en boerenzwaluwen waren indrukwekkend. Bijzonder om te vermelden is de albino boerenzwaluw die tussen zijn soortgenoten vloog. De vogel zorgde voor een opstopping van fietsers en wandelaars die vol verbazing naar het vogeltje keken. 

Het voordeel van een bezoek van twee dagen aan het eiland is dat je overal de tijd voor neemt en dat je waarnemingen veel gedetailleerder zijn. Je blijft wat langer zitten in een vogelkijkhut en dat levert altijd wat op. Zo hoorden we al een tijdje de kenmerkende roep van een braamsluiper maar dat beestje zie je, omdat het zo schuw is, bijna nooit. Toen het geluid wel erg dichtbij kwam zag ik hem op enkele meters van de hut boven op een wilgenroosje zitten. Het beestje waande zich alleen op de wereld en was nergens bevreesd door. Ik was weer een geluksmomentje rijker.

Twee dagen op Tiengemeten   guldenroede

Ik ben een vogelaar maar kijk ook naar andere dingen in de natuur zoals planten en insecten. De guldenroede heeft het eiland enkele weken geelgekleurd en dat was een prachtig gezicht.

  

 

 

 

 

  

 

Twee dagen op Tiengemeten   zaadpluis

 

Wel eens gekeken naar de zaadpluis van de zo verfoeide akkerdistel? Doe het eens en je staat verbaasd over de schoonheid.

 

 

 

 

 

 

   

Twee dagen op Tiengemeten   blauwtje

 

Op vlinder en insecten gebied was er ook voldoende te beleven de dagpauwoog, atalanta, diverse soorten zandoogjes en blauwtjes waren veelvuldig aanwezig. Omdat het eiland zo bloemenrijk is word je omringd door het gezoem van diverse soorten bijen en hommels. Muggen heb ik minder gezien maar wel gevoeld.

 

 

 

  

 

Breng ook eens een bezoek aan Tiengemeten en doe er twee dagen over. Wij hebben ervan genoten.

René Jongmans.

Nieuws van "onze" uilen

De tweede helft van mei en de eerste helft van juni is dé tijd om de nestkasten van onze uilen te inspecteren op broedresultaat. Vorig jaar is daar helaas weinig van terecht gekomen (we zaten toen net in de lockdown), maar dit jaar hebben we dat wel goedgemaakt!
Na een vreemde winter met al vroeg een warme periode en een nog vreemder voorjaar met een vrij lange en late koude periode (en zelfs een heuse sneeuwstorm die dreigde steenuil nestkasten te verstoppen) waren wij uiteraard ontzettend nieuwsgierig hoe onze uilen het gedaan zouden hebben.

Vogelochtend op de Vogelboulevard

8:00 uur verzamelen in Zevenbergen station – duur ± 5 uur

Hans van Oosterhout   Kleine Karekiet

Omdat de zomergasten vertrekken en de wintergasten arriveren kunnen we van alles verwachten op de vogelexcursie naar de vogelboulevard en Volkerak. Watervogels zullen de hoofdmoot zijn maar ook roofvogels zullen we zeker treffen.
We gaan dit keer dus helaas NIET naar de aangekondigde Biesbosch aangezien we in de bootjes de 1,5 meter niet kunnen waarborgen.

Zin om mee te gaan? 

Schrijf in

Jan Vriens

Geboren in Etten-Leur in 1901 en overleden in Bakel in 1992 is Jan Vriens beter bekend in het oosten van Noord-Brabant dan in zijn geboortestreek. Toch zullen veel van onze leden de naam wel herkennen als grondlegger van de collectie van ons Natuurmuseum.

Onlangs kreeg onze secretaris van een onbekende gever een krantenknipsel (Brabants Dagblad 1982) in de bus dat een mooi inzicht geeft in de persoon én de gedrevenheid van Jan Vriens. Lees hier het volledige artikel.

IVN Etten-Leur e.o. doet wetenschappelijk onderzoek


Ik denk dat het niemand die met enige regelmaat tussen Etten-Leur en Zevenbergen (of andersom) rijdt ontgaan zal zijn: de vijf kleine(re) windmolens aan de Groenendijk zijn vervangen door drie hele grote.
Nou kun je van windmolens vinden wat je wil (inderdaad: mooi zijn ze niet), feit is dat ze hard nodig zijn wil Nederland de transitie naar schonere energie kunnen maken.
Een argument dat vaak door tegenstanders gebruikt wordt is dat windmolens vogelsterfte veroorzaken, vooral onder trekvogels. Of dat zo is, en of deze grote windmolens meer of minder vogelsterfte veroorzaken willen wij ook graag weten. De enige manier om dat te weten te komen is door onderzoek te doen.

Eerst even wat cijfertjes (voor de liefhebbers):

  Oude windmolen  Nieuwe windmolen 
Aantal   5 3
Lengte wiek  31 meter 68 meter
Ashoogte  66 meter 112 meter


Als we daar even wat huis, tuin en keuken wiskunde op los laten, dan zien we dat het totaal oppervlak dat door de wieken bestreken wordt stijgt van iets meer dan 15.000 m2 tot ruim 43.500 m2 .
Betekent dat ook een bijna drie maal zo hoge sterfte?
Dat hoeft niet, want de tip van de wiek blijft hoger boven de grond (44 i.p.v. 35 meter).
Wat dat voor het aantal “aanvaringsslachtoffers” betekent is niet bekend, dus dat kan alleen uit onderzoek vastgesteld worden.

Interessant weetje: zelfs bij weinig wind (windkracht 4) heeft de tip van de wiek een snelheid van bijna 300 km/uur!

Het onderzoek
IVN Etten-Leur e.o. werkt daartoe samen met de West Brabantse Vogelwerkgroep onder aansturing van Bureau Waardenburg om dit onderzoek uit te voeren.
Bureau Waardenburg heeft dergelijke onderzoeken al vaker uitgevoerd bij de kleinere typen windmolens, maar omdat de nieuwe windturbines van dit windmolenpark tot de hoogste en grootste van Nederland behoren, zijn daar nog weinig cijfers van bekend.
Het onderzoek wordt uitgevoerd in drie periodes.
In de zomer (eind juli tot eind september) wordt twee keer in de week een relatief klein gebied rondom de windturbines afgezocht, waarbij de nadruk ligt op vleermuizen. Vleermuizen zijn erg licht, waardoor na een botsing ze snel naar beneden dwarrelen.
In de winter (begin december tot half februari) wordt maar één keer in de week een groter gebied afgezocht. De verwachtte slachtoffers zijn in deze tijd een stuk groter en zwaarder en worden dan ook over een groter gebied verspreid.
In het voorjaar (begin maart tot half mei) zoeken we weer twee keer in de week een gebied af dat ergens tussen het grootste en het kleinste gebied in ligt.
Ieder slachtoffer dat wordt gevonden wordt geregistreerd, gefotografeerd en voor nader onderzoek bewaard in de vrieskist in het natuurmuseum. De resultaten worden verzameld en bewerkt door Bureau Waardenburg.

Wetenschappelijk Onderzoek 3Introductie
Op 10 juli werd voor alle deelnemers aan het onderzoek een introductie verzorgd door twee medewerkers van Bureau Waardenburg.
Daarbij werd in de praktijk “geoefend”, konden vragen worden gesteld en werden onduidelijkheden opgehelderd.
De foto’s bij dit artikel zijn genomen tijdens deze introductie.

De eerste resultaten
Op 17 juli is de monitoring van start gegaan. Vanaf die datum is er twee keer per week een ronde langs alle drie de windturbines gedaan, oftewel tot op het moment van schrijven van dit stuk (9 augustus) zijn er zeven rondes gedaan.
Het resultaat valt alleszins mee, de turbines lijken vooralsnog niet die “vogeluitdeluchtmaaimachines” te zijn zoals vaak gevreesd wordt. Tot nu toe zijn er zegge en schrijve drie slachtoffers gevonden, één gierzwaluw en twee vleermuizen.

En nu verder
Het totale onderzoek heeft een looptijd van drie jaar, dus er moeten nog heel wat rondjes gelopen worden voor er een eindresultaat ligt.
Voor ons voelt het goed om bij te dragen aan feiten waar toekomstige beslissingen op gebaseerd kunnen worden.

 

Wetenschappelijk Onderzoek 4 

Voorbeeld van een "transect" de route die je loopt om het te onderzoeken terrein zo volledig mogelijk "te dekken".
Het blijkt toch lastig om in open en soms ongelijk terrein in rechte lijnen te lopen. 

IVN Dintel- en Marklanden in de pers

De afgelopen weken hebben twee van onze vrijwilligers meegewerkt aan artikelen in plaatselijke kranten.
Jan Nuijten heeft een bijdrage geleverd over Groene Schoolpleinen in de Internet Bode en Corrie van Haperen heeft in BN De Stem verteld over de verdroging van onze natuurgebieden, meer specifiek De Berk.

World Cleanup Day - Etten-Leur

 19 september 2020

World Cleanup Day 2020 logo JVI en IVNIedere derde zaterdag van september is het World Cleanup Day. Op deze grootste opruimactie van het jaar, geven miljoenen vrijwilligers in 180 landen de planeet een grote schoonmaakbeurt. World Cleanup Day Etten-Leur wordt georganiseerd door IVN Etten-Leur en netwerkorganisatie JCI Etten-Leur.

Het doel?
Het opruimen van zoveel mogelijk zwerfafval in en rondom Etten-Leur! De (plastic)vervuiling staat wereldwijd hoog op de agenda en dat is helaas nodig; de productie van plastic neemt nog elk jaar toe en daarvan belandt een aanzienlijk deel in onze rivieren en zeeën. Daarom roepen we jou op om de handen uit de mouwen te steken. Samen kunnen we namelijk écht iets doen tegen de plasticsoep!

Opruimactie IVN 2019
World Cleanup Day 2020 vangstVorig jaar organiseerde IVN een opruimactie vanaf het Natuurmuseum waaraan veel enthousiaste buurtbewoners en IVN’ers deelnamen, zowel volwassenen als kinderen. Onder hen waren ook leden van het ZwerfAfvalPakkers-team. Wethouder Kees van Aert gaf het startsein en supermarkt Jumbo steunde het initiatief met iets lekkers voor alle deelnemers.
Vanuit IVN vinden we duurzaamheid en oog hebben voor de (natuurlijke) omgeving een belangrijk thema. Al vaker werd er vanuit IVN zwerfafval opgeruimd in natuurgebieden, dus het meedoen aan World Cleanup Day paste hierbij. Op deze opruimactie ontvingen we zoveel positieve reacties, dat we besloten om het een vaste plek te geven in het activiteitenprogramma.

Samenwerking JCI
Parallel hieraan was er vanuit JCI Etten-Leur ook interesse om aandacht te schenken aan World Cleanup Day. JCI (Junior Chamber International) is een wereldwijd netwerk van ondernemende mensen tot 40 jaar, die op lokaal niveau initiatieven organiseren gericht op positieve maatschappelijke veranderingen. JCI is in Etten-Leur bekend van initiatieven als Lekker Etten-Leur (culinair evenement), het Bedrijventournooi en het Moeierboomke likeur, waarvan een deel van de opbrengst naar goede doelen gaat. IVN is een van deze goede doelen (geweest) en dus lag hier al een samenwerking. Op internationaal niveau is JCI partner van World Cleanup Day en dit jaar wilde men in Etten-Leur hier ook aandacht aan schenken. Een samenwerking op dit thema was dan ook snel gevonden.

Team World Cleanup Day Etten-Leur
Inmiddels is een Team World Cleanup Day Etten-Leur geformeerd, met leden van IVN en JCI. Het team is al enkele maanden bezig met de voorbereidingen voor World Cleanup Day 2020, dat plaatsvindt op 19 september. Het doel is om zoveel mogelijk mensen in beweging te krijgen, door hen te stimuleren bij een bestaande opruimactie aan te sluiten (bv die van IVN!) óf er zelf een op de kaart te zetten. Inmiddels staan er diverse opruimacties door heel Etten-Leur op de kaart. Ook zijn er partners en sponsors benaderd, om deze dag tot een succes te maken. Op een aparte Facebook-pagina ´World Cleanup Day Etten-Leur’ is meer informatie te vinden.

World Cleanup Day 2020 startOpruimactie IVN 2020
IVN is dit jaar niet alleen organisator van de dag, maar maakt ook zelf weer een gebied afvalvrij. De start van de afvaljacht van IVN is om 13 uur vanaf de kop van de Leurse Haven, waar een kraampje van World Cleanup Day Etten-Leur staat. Hier kunnen materialen zoals vuilniszakken en grijpers worden opgehaald. Vervolgens maken we zoveel mogelijk natuur afvalvrij. Denk aan de groenstrook langs het water en het Schoenmakerspark. Na afloop kunnen de volle zakken hier worden ingeleverd en ontvangen deelnemers een leuke attentie!

 

  

Doe mee!
Wil je ook helpen om Etten-Leur schoner te maken? Meld je dan aan voor de actie van IVN of zet zelf een opruimactie op de kaart. Aanmelden kan via www.worldcleanupday.nl .

We hopen dat zoveel mogelijke leden van IVN, van álle leeftijden, zich aansluiten bij de opruimactie!

Contactpersonen:
Olga Vrolijk
Jan Nuijten
Ron Roelen

Stadsvogels een handje helpen, tuurlijk!

Mus klein
Onze stadsvogels zijn lang onderbelicht geweest, of werden als vanzelfsprekend aangenomen. Maar ze maken ons 'stadsbeeld' en onze leefomgeving niet alleen interessanter, ze hebben ook veel nut!

Toch hebben ze het momenteel niet makkelijk, onze mussen, merels, lijsters en spreeuwen om maar wat te noemen. Want de veranderde bouwmethoden en anders aangelegde tuintjes (betegeld) zorgen ervoor dat ze weinig nestplaatsen en weinig voedsel kunnen vinden. Kortom ze hebben ons nodig!


Wil je ze een handje helpen?
Download gratis een of meer factsheets van de Vogelbescherming voor tips en informatie. Er zijn factsheets van de verschillende stadsvogels en factsheets per terreinsoort.

https://www.vogelbescherming.nl/bescherming/wat-wij-doen/onze-stadsvogels/factsheets-stadsvogels#block14439

Fête de la nature - fietstocht

Fête de la nature   fietstocht   1Op 6 september deed ik met familie (totaal 7 personen) mee aan de fietstocht in het kader van Fête de la nature. De tocht startte bij de Turfvaart, met taart en wat te drinken. De kinderen waren direct enthousiast! Daarna begonnen we aan de route. Deze ivn-route app hadden we van tevoren al gedownload.

Fête de la nature   fietstocht   2We fietsten langs de oeverzwaluwwand, aan het Westpolderpad. Deze wand hadden we in maart nog gereed gemaakt voor het broedseizoen, samen met een grote groep kinderen en ouders. vervolgens fietsten we richting het Laarzenpad, langs de oude vuilstort, richting Hoeven. We maakten een eerste stop bij een bruggetje over de Laaksche Vaart. Dit is de scheiding tussen de Ettense en Hoevense Beemden. Een heel mooi plekje.

Fête de la nature   fietstocht   3Daarna fietsten we verder door de Hoevense Beemden. In Hoeven aangekomen gingen we terug naar Etten-Leur, via de Laakseweg. Hier hielden we een tweede stop. De kinderen vermaakten zich goed. Hierna nog het laatste stukje terug naar de Turfvaart. Hier hebben we lekker geluncht als afsluiting.

Het was een mooie route en we troffen goed weer. Onderweg was er veel te zien, o.a. hazen, en zwanen. Kortom, een heerlijke ochtend en een fijn familie-uitje.

Olga Vrolijk

Feestelijke fietstocht door Etten-Leur en Halderberge

Aanstaande zondag 6 september

Feestelijke fietstocht

Het natuurfestival 'Fête de la Nature', met diverse georganiseerde natuuractiviteiten door heel Nederland is dit jaar geadopteerd door IVN. Ook wij met IVN EL e.o. doen mee met een fietstocht door de Ettense en Hoevense beemden.
U kunt zowel in Halderberge als in Etten-Leur op stappen en een prachtige natuur route van 16 km fietsen. We maken gebruik van onze IVN route app, waarin zowel fiets als wandelroutes zijn opgenomen. We leggen u bij de start alles haarfijn uit.
Onderweg passeert u een IVN-post waar u feestelijk wordt onthaalt. En mocht u uw kennis van de natuur willen testen, meedoen aan de speurquiz is ook nog een leuke mogelijkheid. Geef u snel op want er zijn maar een gelimiteerd aantal startijden.

Datum: zondag 6 september
Startijden: tussen 10:00 en 11:00 uur
Duur tocht: 16 km ongeveer 1:15 uur fietsen

Bij slechte weersvoorspellingen lassen wij de tocht af, u krijgt dan bijtijds een bericht.

Schrijf in

De grote zilverreiger

Afgelopen zondag krijg ik het verzoek of ik een artikel wil schrijven voor de digitale nieuwsbrief; er blijkt nog wat ruimte te zijn. O ja, en als het kan moet het gaan over een vogel of ander dier dat profiteert van de klimaatverandering of te wel, de opwarming van de aarde. Ook nog het verzoek of het artikel met foto voor donderdag 9 juli kan worden aangeleverd. Ik moest over het verzoek even nadenken. De korte periode was niet het probleem omdat ik van mening ben dat je niet moet uitstellen tot volgende week wat je tot morgen kunt uitstellen. Het probleem was, welke vogel of dier neem ik als onderwerp.

Mijn eerste gedachte was de middelste zaagbek. Bij mijn bezoeken aan het Grevelingenmeer spotte ik deze vogel de laatste jaren iedere keer, zowel in de zomer- als de wintermaanden. De Grevelingen is één van de weinige plaatsen in Nederland waar deze vogel broedt. Na wat literatuurstudie blijkt de zaagbek al sinds 1970 met enige regelmaat in Nederland  te broeden. Daarbij komt nog dat de vogel van oorsprong leeft en zich voortplant in koude streken in het noorden van Europa. De keuze voor de middelste zaagbek paste dus niet als voorbeeld voor de opwarming van de aarde. Welke vogel dan wel? Na wat piekeren kwam het onderwerp letterlijk voorbij vliegen:

De grote zilverreiger

De grote zilverreigerDe grote zilverreiger is de laatste jaren zo algemeen dat je bent vergeten dat deze vogel 15 jaar geleden in Nederland nog nauwelijks voorkwam. Toen ik de vogel voor de eerste keer zag, in de polders tussen Standdaarbuiten en Noordhoek, ben ik een week lang iedere dag gaan kijken of de vogel nog aanwezig was. Een geweldige ervaring. Het is nog steeds leuk om een grote zilverreiger te zien maar ondanks zijn fraaie uiterlijk de is echte euforie verdwenen. Dat geeft aan dat de vogel algemener is geworden. De grote zilverreiger heeft zijn verspreidingsgebied door de opwarming van de aarde uitgebreid naar het noorden van Europa. Hij heeft dit op een slimme manier gedaan.

De blauwe reiger kiest vóór de winter of hij naar het zuiden vertrekt of in zijn broedgebied blijft en daar overwintert. Blijft hij in zijn broedgebied, dan loopt hij het risico een strenge winter te treffen en het loodje te leggen. De purperreiger, ook een vogel die het goed gaat en in aantal toeneemt, maakt geen keuze. De purperreiger vertrekt in september naar warmer oorden en komt pas terug wanneer de kou het land uit is. De grote zilverreiger doet dit anders hij blijft hier in Nederland en ontvangt nog wat soortgenoten uit Polen, Oostenrijk en Zwitserland om hier te overwinteren. Wanneer het te koud  wordt vertrekt hij alsnog naar het zuiden en zoekt de warmte op. Doordat soortgenoten uit andere landen hier overwinteren is het in Nederland in die periode een algemene vogel. In Nederland worden er in de zomer ongeveer 400 broedparen geteld. Dit aantal breidt zich momenteel nog wel uit. Zijn neef, de kleine zilverreiger, die in Nederland nog wel zeldzaam is, volgt dezelfde overwinteringstactiek als de grote zilverreiger. Nederland telt naast de genoemde reigers ook nog de koereiger, kwak, woudaapje en roerdomp. Deze reigersoorten een keer doornemen is een mooi onderwerp voor een volgende nieuwsbrief.

René Jongmans  | Coördinator vogelwerkgroep

Corona update

Het bestuur heeft besloten om alle geplande activiteiten tot en met 31 augustus te annuleren. Dit doen we met pijn in het hart.
De tijd tot 31 augustus gaan wij gebruiken om in de tweede helft van 2020 zoveel mogelijk aan de situatie aangepaste activiteiten te ontwikkelen. Dat zullen alleen activiteiten in de open lucht zijn en in een zodanige vorm dat 1,5 meter afstand gerealiseerd kan worden.
Mochten de ontwikkelingen gunstiger uitpakken dan gedacht, en de overheid voldoende ruimte biedt om bepaalde geplande activiteiten toch te laten doorgaan, dan zullen wij daar natuurlijk gebruik van maken.
Veel vervallen activiteiten zullen in het programma van 2021 terugkeren.
Natuurlijk houden we jullie op de hoogte!

Toch de natuur in

In de tussentijd is (en blijft het hopelijk) natuurlijk mogelijk om zelf de natuur in te trekken.
Check wel eerst de website van de natuurorganisatie of beheerder van het gebied waar je heen wilt gaan  voor de laatste informatie en volg altijd de RIVM richtlijnen en houd rekening met volgende punten:

  • Probeer drukke plekken te vermijden, kijk bijvoorbeeld voor je bezoek op de website van het desbetreffende natuurgebied voor de laatste informatie;
  • Houd altijd minimaal 1,5 meter afstand van elkaar;
  • Mocht je griepverschijnselen hebben, blijf dan thuis;
  • Houd je altijd aan de toegangsregels van het gebied, lees de informatieborden in het gebied goed en houd je daar ook aan. Houd er rekening mee dat het broedseizoen is begonnen;
  • Houd rekening met elkaar en de natuur.

De maatregelen met betrekking tot corona kunnen dagelijks veranderen.

Check de website van het RIVM voor het laatste nieuws en richtlijnen.

 

IVN viert juist nu jubileum Jeugdwerkgroep

Inleiding 1De jeugdwerkgroep van IVN (Inzet voor Natuur) bestaat 20 jaar! In het voorjaar van 2000 nam Leo Braat het initiatief om een werkgroep te starten voor kinderen in Etten-Leur en omstreken. Kort daarna werden Jan Nuijten en Ron Roelen, twee ervaren natuurgidsen, de coördinatoren van deze werkgroep. In die twintig jaar tijd hebben zij een breed aanbod aan leuke, spannende én leerzame jeugdactiviteiten ontwikkeld.

Verwonderen
Eens per maand wordt er een activiteit georganiseerd in een natuurgebied in de omgeving, zoals tochten in het bos en over de hei. Maar er zijn ook diverse activiteiten in het natuurmuseum, het thuishonk van IVN, zoals uilenballen uitpluizen, kastanjes poffen, vetbollen maken, werken met een microscoop, bijenhotel maken, etc. "Het gaat ons niet zozeer om feitjes vertellen, maar we willen kinderen vooral de natuur laten beleven, interesse en verwondering wekken" vertelt Jan Nuijten. "Daarnaast willen we nu vast het besef kweken dat we niet zonder natuur kunnen!". 


Trots
Het bestuur van IVN is enorm trots op dit jubileum en blij met de jarenlange inzet van deze bevlogen vrijwilligers. 

Met de jeugdactiviteiten laten zij kinderen meer buiten zijn en onbevangen de natuur ontdekken. Zo worden kinderen op jonge leeftijd enthousiast gemaakt voor de natuur en wordt milieubewust gedrag gestimuleerd. En dat is van groot belang!


Meer informatie over onze jeugdactiviteiten is hier te vinden. De activiteiten zijn gratis en aanmelden kan via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

Groen om te doen

Groen om te doen 2Elke dag een tip om van de natuur genieten
Het coronavirus vraagt veel van ons. Een nieuwe manier van (thuis)werken, kinderen die ineens thuis zijn en vakanties en uitjes die wegvallen. We ervaren onrust en onzekerheid over onze gezondheid, en de gezondheid van familie en vrienden. Juist in zo'n periode is het belangrijk om goed voor jezelf én voor elkaar te zorgen. De natuur helpt hierbij. Dat kan heel corona-proof: in je huis, in je tuin of op je balkon. Plan een vast groen moment in je dagelijkse routine, bijvoorbeeld tijdens je lunchpauze. Even je hoofd leegmaken, wat groens doen en tot jezelf komen. Neem elke dag de tijd om van de natuur te genieten en laat je gedachten opbloeien tot creatieve ideeën!

Doe je mee?
Met #groenomtedoen bieden we je graag inspiratie om corona-proof te genieten van de natuur. Veilig, vrolijk en makkelijk om thuis, in je tuin of op je balkon uit te voeren. Elke dag vind je op deze website een nieuwe groene tip!
Deel jouw dagelijkse natuurmoment via Instagram en of Facebook met #groenomtedoen en tag @ivnnatuureducatie.
Wil je alle tips lekker overzichtelijk in je mail ontvangen? Meld je dan aan voor de wekelijkse Groen om te Doen nieuwsbrief.

Waarom is elke dag natuur belangrijk?
Uit onderzoek blijkt dat alleen al het kijken naar een natuurfoto, helpt tegen stress. Rust en ontspanning is, zeker in deze lastige tijd, enorm belangrijk voor je mentale en fysieke gezondheid. Natuur ondersteunt een goed immuunsysteem. Dat heeft verschillende oorzaken. Het leidt tot minder cortisol (stresshormoon) en een verlaging van bloeddruk. Ook stimuleert het de aanmaak van het ‘knuffelhormoon’ oxytocine. Een ander positief effect is de schone lucht. Bomen verminderen CO2 concentraties en filteren schadelijke stoffen uit de lucht. Door buiten te zijn (ook in je tuin of op je balkon) maak je vitamine D aan. Zelfs met een hele kleine hoeveelheid zonlicht! Ook tijdens deze corona-crisis is het daarom goed om van de natuur te genieten. Een wandeling kan, mits je je aan alle adviezen van het RIVM houdt, door bijvoorbeeld door alleen te gaan en anderhalve meter afstand te houden van andere mensen. Kijk op de RIVM website voor actuele adviezen.

IVN wil met deze campagne de natuur heel dichtbij brengen. Om alle mensen wat groene steun te bieden en samen positiviteit aan te boren deze lente. Met onze tips kun je zelf momenten creëren om van de natuur te genieten. Alleen of met je kinderen of familie. Juist die dagelijkse ‘dosis’, heeft een gunstig effect op je. Deel vooral jouw groene momenten via Instagram met #groenomtedoen en werk mee aan deze positieve beweging!

Nog meer routes

In andere artikelen in deze Nieuwsbrief heb je al kunnen lezen over fiets- en wandelroutes in onze omgeving. Bijvoorbeeld die in de IVN Route app en de wandelroutes in “onze” natuurgebieden.

Maar onze omgeving heeft nog veel meer te bieden!
En, voor wie het “iets verder weg” wil zoeken zelfs nog véél meer!

Allerlei verenigingen en instanties hebben zich ingespannen om een zo groot en gevarieerd mogelijk aanbod te creëren. Onderstaand overzicht kan dan ook niet meer dan een indruk geven van de mogelijkheden. Wie een beetje handig is met Google kan nog veel meer ontdekken.

Nog meer routes  1
De website van Fietsnetwerk.nl (https://www.fietsnetwerk.nl/fietsroutes/zoeken/etten-leur/) geeft in de omgeving van Etten-Leur alleen al 48 routes! Nou nemen ze het begrip “omgeving” wel vrij ruim (van Goeree-Overflakkee en Dordrecht aan de ene kant, tot aan Tilburg en Werkendam aan de andere kant), maar ook wat dichterbij is er keus genoeg. Op de zoekpagina kun je trouwens de afstand waarbinnen je wil zoeken opgeven.

Een kleine greep uit het “assortiment”:

  • Er zijn een vijftal “van Gogh routes” rond Etten-Leur, Zundert en Breda.
  • Een heuse kastelenroute!
  • Een route langs en om de Mark richting België (Meersel-Dreef) en met een omweg weer terug.
  • Door de Baronie van Breda.
  • Rond de vesting Willemstad (tussen Standdaarbuiten en Willemstad), gedeeltelijk ook langs het Hollands Diep.
  • En een hele mooie route over de Brabantse Wal bij Bergen op Zoom.

Alle routes hebben één of meer thema’s, zoals cultuur, natuur, historie, enzovoorts.

Nog meer routes  2Een soortgelijke site is Routeyou.com (https://www.routeyou.com/nl-nl/route/search/0/outdoorroutes-zoeken?q=Moerdijk). Ook deze site biedt tientallen routes “in de buurt”. De routes op de site zijn opgegeven door deelnemers zelf, dus af en toe zou dat ook wel eens voor verrassingen kunnen zorgen (of routes als “Etten-Leur – Dronten” bijvoorbeeld). Even goed opletten waar je aan begint, dus!
Omdat de routes in hetzelfde gebied liggen als die van Fietswerk.nl zal er zeker sprake zijn van overlapping, maar door het grote aanbod is er ook de nodige variatie.
Het aardige van deze site is dat er ook wandelroutes, vaarroutes en auto- en motorroutes.
Er is echt héél véél keus!

Nog meer routes   3Tot slot nog een woordje over route.nl (https://www.route.nl/). Ook deze site biedt veel leuke routes in onze omgeving. Behalve recreatief fietsen bevat de site ook routes voor wandelen, wielrennen en mountainbikes.
Het aanbod en de manier van zoeken en presenteren is zo ongeveer gelijk aan die van de andere twee sites, maar dan met de nodige variaties.

Met zoveel aanbod is er geen excuus meer: pak de fiets uit het schuurtje, of trek de wandelschoenen aan, en trek er op uit!

Elke dag een tip om van de natuur genieten

Groen om te doenHet coronavirus vraagt veel van ons; we ervaren onrust en onzekerheid over onze gezondheid en de gezondheid van familie en vrienden. Juist in zo'n periode is het belangrijk om goed voor jezelf én voor elkaar te zorgen. De natuur helpt hierbij. Dat kan heel corona-proof: in je huis, in je tuin of op je balkon.
Even je hoofd leegmaken, wat groens doen en tot jezelf komen. Neem elke dag de tijd om van de natuur te genieten en laat je gedachten opbloeien tot creatieve ideeën!
Met #groenomtedoen bieden we je graag inspiratie om corona-proof te genieten van de natuur. Veilig, vrolijk en makkelijk om thuis, in je tuin of op je balkon uit te voeren. Elke dag vind je op deze website een nieuwe groene tip!

Ga naar: https://www.ivn.nl/groen-om-te-doen

Wachter worden in Het Bewaarde Land

Wachter worden in Het Bewaarde LandWil jij jouw enthousiasme voor de natuur delen met kinderen? Word dan wachter van Het Bewaarde Land. In Het Bewaarde Land gaan kinderen van groep 4, 5 en 6 drie weken op rij één volle dag de natuur in. Hierbij zijn de wachters de vrijwilligers die hen deze natuur laten beleven. In bomen klimmen, hutten bouwen, kruiden en bessen eten, allerlei planten en dieren leren kennen, sluipspelletjes doen en nog veel meer. Het Bewaarde Land speelt zich af in verschillende locaties in Noord-Brabant en Zuid-Holland. Binnenkort start IVN met een opleiding tot wachter.

Kijk voor meer informatie op www.hetbewaardeland.nl

Eikenprocessierups

Eikenprocessierups 283x170De tijd van de eikenprocessierups komt er helaas weer aan. Maar wist u dat u zelf ook iets kunt doen om deze invasie een beetje een halt toe te roepen? Namelijk door het zaaien van de waardplanten van hun natuurlijke vijanden in uw tuin. Waardplanten zijn díe planten waarop een organisme de bestanddelen vindt die voor zijn groei, vermeerdering en/of nodig zijn of waar zij haar eitjes op afzet. Zo'n organisme kan een insect, rups, spint, schimmel, bacterie, halfparasitaire of parasitaire plant zijn.
De natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups zijn o.a. gaaswantsen, sluipwespen, eikenwantsen, spinnen en vele andere kleine diertjes. Er bestaat speciaal zaad waarbij de samenstelling zich kenmerkt door een combinatie van één- twee-en meerjarige bloemen een meerjarige voedselvoorraad wordt opgebouwd voor de natuurlijke vijanden van de Eikenprocessierups. Maar ook los zijn ze bijvoorbeeld online te verkrijgen. De planten zijn een bron van nectar, stuifmeel en zaden en lenen zich tevens uitstekend als schuilplaats.

Deze bloemen zijn:
KorenbloemAchillea millefolium – Duizendblad, Agrostemma githago – Bolderik, Anthriscus sylvestris – Fluitenkruid, Anthyllis vulneraria – Wondklaver, Brassica nigra – Zwarte mosterd, Calendula officinalis – Goudsbloem, Carum carvi – Karwij, Centaurea cyanus – Korenbloem, Chrysanthemum vulgare – Gele ganzenbloem, Cichorium intybus – Wilde cichorei, Daucus carota – Wilde peen, Dipsacus fullonum – Grote kaardebol, Echium vulgare – Slangenkruid, Hesperis matronalis – Damastbloem, Leucanthemum vulgare – Gewone margriet, Lotus corniculatus – Gewone rolklaver, geel, Malva sylvestris – Groot kaasjeskruid, Medicago sativa – Luzerne, Melilotus officinalis – Citroengele Honingklaver, Oenothera biennis – Middelste Teunisbloem, Papaver rhoeas – Grote Klaproos, Plantago lanceolata – Smalle weegbree, Securigera varia – Bont kroonkruid, Silene dioica – Dagkoekoeksbloem, Trifolium pratense – Rode klaver

Eikenprocessierups

EikenprocessierupsDe tijd van de eikenprocessierups komt er helaas weer aan. Maar wist u dat u zelf ook iets kunt doen om deze invasie een beetje een halt toe te roepen? Namelijk door het zaaien van de waardplanten van hun natuurlijke vijanden in uw tuin. Waardplanten zijn díe planten waarop een organisme de bestanddelen vindt die voor zijn groei en/of vermeerdering nodig zijn, of waar zij haar eitjes op afzet. Zo'n organisme kan een insect, rups, spint, schimmel, bacterie, halfparasitaire of parasitaire plant zijn.

De natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups zijn o.a. gaaswantsen, sluipwespen, eikenwantsen, spinnen en vele andere kleine diertjes. Er bestaat speciaal zaad waarbij de samenstelling zich kenmerkt door een combinatie van één- twee-en meerjarige bloemen een meerjarige voedselvoorraad wordt opgebouwd voor de natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups. Maar ook los zijn ze bijvoorbeeld online te verkrijgen. De planten zijn een bron van nectar, stuifmeel en zaden en lenen zich tevens uitstekend als schuilplaats.

Deze bloemen zijn:

 Achillea millefolium – Duizendblad   Hesperis matronalis – Damastbloem
 Agrostemma githago – Bolderik  Leucanthemum vulgare – Gewone margriet
 Anthriscus sylvestris – Fluitenkruid  Lotus corniculatus – Gewone rolklaver
 Anthyllis vulneraria – Wondklaver  Malva sylvestris – Groot kaasjeskruid
 Brassica nigra – Zwarte mosterd  Medicago sativa – Luzerne
 Calendula officinalis – Goudsbloem  Melilotus officinalis – Citroengele Honingklaver
 Carum carvi – Karwij  Oenothera biennis – Middelste Teunisbloem
 Centaurea cyanus – Korenbloem  Papaver rhoeas – Grote Klaproos
 Chrysanthemum vulgare – Gele ganzenbloem  Plantago lanceolata – Smalle weegbree
 Cichorium intybus –  Wilde cichorei  Securigera varia – Bont kroonkruid
 Daucus carota – Wilde peen  Silene dioica – Dagkoekoeksbloem
 Dipsacus fullonum – Grote kaardebol  Trifolium pratense – Rode klaver
 Echium vulgare – Slangenkruid  

 

Krabbenbossen

De eerste kerstdag van 2019 heb ik deels benut door een wandeling te maken door de Krabbenbossen. Naar mijn gevoel een ondergewaardeerd stukje natuur.

Ik ben er de afgelopen jaren wel vaker geweest en sporadisch kwam ik er iemand tegen. Meestal een sportieve fietser. Sowieso geen wandelaars.

Dat maakt de Krabbenbossen tot een heerlijk rustgevend gebied.

Rijdend vanuit de Leur richting de Couperuslaan vallen de uitgebreid verlichte geel / blauwe circustenten op. Tientallen liefhebbers staan bibberend in de kou voor de kassa's.

Zich over enkele minuten vergapend aan mens en dier die een middag kunstjes gaan vertonen. Ik ben er geen voorstander van. Een koe met tegenzin touwtje laten springen. Wat een lol! Je hond een pootje leren geven is nog tot daar aan toe. Afijn, ieder zijn meug.

Een kwartier later parkeer ik de auto in de Montenslaan, buitengebied van Effen, net voorbij een bekende instantie aan de Rijsbergseweg. Ik kijk bij het uitstappen wat om me heen. Drassige paden. Ik wrijf de lens van mijn camera vetvrij. Het begint te regenen. In een ondiepe sloot is, zo te zien, kortgeleden een zak vuilnis gedumpt. Ik kies er bewust voor geen foto te maken. Te smerig om op je netvlies te hebben. Denk er wel het mijne van. Schande!

Op het eerste het beste pad hoor ik in een kale boom een kolonie vogels kwetteren. Ze vliegen weg als ik naderbij kom en laten zich geen 'kunstje' flikken. Een door de mens gevelde boomstam ligt te rotten. Het levert kleurrijke schimmels op. Even later tref ik een roestig metalen hek aan. Dicht gesnoerd met een ketting en stuk touw. Een bordje er achter met daarop 'Verboden Toegang' zegt genoeg.

Week 9 Krabbenbossen foto SylviaLinksaf dan maar. Wat een geluk! Op een boomstam neemt mijn spiedend oog de naam waar van Sylvia. De boom is tot aan een kap 'gebrandmerkt', verminkt. Kennelijk is gekerfd dit jaar. De boom draagt voor de rest van zijn leven de naam Sylvia 2019 met zich mee. Met een bedoeling waarschijnlijk. Het zal zich nooit laten raden. Ik probeer mij te verplaatsen in de achterliggende gedachte van de 'schrijfster of schrijver'.Een stukje liefde? Bekoring? Een geintje? Baldadigheid?

 

Week 9 Krabbenbossen foto bidon

Ik lees een flyer aan een paal geprikt. "Houdt uw hond aan de lijn, jonge reekalfjes hebben geen schijn van kans." Op een kort stukje verharde weg hoor ik het kerstverkeer over de A16 razen. Tijdens het wandelen op de lange bomenlaan zie ik aan de oever van een ven iets lichts liggen. Een witte bidon, bestolen van zijn draaidop. Zonde.

 

 

Op mijn smartphone klinkt tegen 4 uur een piepje. Even spieken. "Hoe laat ben je thuis? Ik heb banketstaaf met koffie voor je schat. Het is kerst." Het begint al donker te worden. Nog snel een plaatje schieten. Die schitterende kleuren hè? Ik wil de kans niet laten schieten. Wat een prachtige wandeltocht was het. Adembenemend. De moeite waard.

Mijn moraal van deze middag: Vrede op aarde in de Krabbenbossen.

 

René van Belzen

“Onze” Natuurgebieden

Onze Natuurgebieden 1Iedereen die binnen het werkgebied van onze vereniging woont (dat wil zeggen: in de gemeente Etten-Leur, Moerdijk of Halderberge), verkeert in de gelukkige omstandigheid dat er natuur te kust en te keur in de directe omgeving aanwezig is.

Kijk eens op onze website onder het kopje “Onze natuurgebieden” (of ga rechtstreeks naar https://www.ivndintelenmarklanden.nl/index.php/onze-natuurgebieden) en zie wat onze omgeving aan natuurschoon te bieden heeft.
Er zijn kleine gebiedjes waar je in een half uurtje doorheen wandelt, en er zijn grote gebieden van enkele honderden hectaren waar je uren in kunt dwalen.

Onze Natuurgebieden 2
Op één uitzondering na (de Sassenplaat in het Hollands Diep) zijn alle natuurgebieden (in ieder geval grotendeels) vrij toegankelijk en bijna overal zijn rondwandelingen uitgezet.
Ook in die rondwandelingen is veel keus! Van goed begaanbare bospaden tot het Laarzenpad in de Kelsdonk dat, zeker in het natte jaargetijde, zijn naam méér dan waard is!

In totaal staan er in alle drie de gemeenten bij elkaar 15 natuurgebieden op onze site, waarvan er dus 14 toegankelijk zijn. Bezoek ze allemaal en geniet!

Jubileum jeugdwerkgroep in de media

Uiteraard wilden wij het 20 jarig jubileum van de jeugdwerkgroep niet zomaar voorbij laten gaan!
Het is leuk om te zien dat verschillende media dit leuke nieuws hebben opgepakt. Hieronder een selectie uit de verschillende publicaties. Klik op de afbeelding om het volledige artikel te bekijken.

 

Media 1

Media 2

Media 3

Klamperkiekjes

Heb je tijdens een bezoek aan de natuur mooie foto’s gemaakt? Dan heb je vanaf nu de kans om deze te delen met medenatuurliefhebbers in de nieuwe rubriek ‘’Klamper-kiekjes’’. Stuur ze naar de redactie en dan zorgen wij dat alle nieuwsbriefabonnees in een volgende editie ook kunnen genieten van deze kiekjes. Uiteraard is het ook mogelijk om iets over de foto’s of de omgeving, maar dat hoeft niet. Dan gaan we alleen koekeloeren.

Deze keer ontvingen we foto’s van René van Belzen.
De foto’s zijn gemaakt in de omgeving van Lamgatsebrug en in natuurgebied de Vloeiweide.

Klamper kiekjes bomenrij

Klamper kiekjes broeden

Klamper kiekjes moppen op pad

Klamper kiekjes omgeving Lamgatsebrug

Klamper kiekjes zwaan

De Vloeiweide

Een frisse dag. Temperatuur amper boven nul. Heerlijk zonnetje aan de hemel.

Op weg naar mijn locatie vallen mij extra veel fietscrossers op. Ze zitten onder het slik. De een oogt nog fanatieker dan de ander.

Vloeiweide Rene van Belzen 04Gedurende enkele maanden had ik al een onverharde zijweg van de Hellegatweg op het oog. Hoge bomen langs beide zijden van het pad. Aan de horizon een prachtig wolkendek. Een reusachtige luchtballon aan het firmament. Tjonge jonge, ik vind het al behoorlijk frisjes op de begane grond, laat staan hoe de temperatuur aanvoelt acht tot negen honderd meter boven de grond. Je moet haast een bikkel zijn om in zo'n mand te klauteren en de weergoden te lijf te gaan. Je moet er wat voor over hebben om de wereld vanuit de hoogte te bewonderen. Maar, af en toe wordt de 'verwarming' flink opgepookt in de mand. Vlammen flikkeren. De ballon pakt weer de noodzakelijke hoogte en scheert bijna rakelings over de kale bomenrijen. Ik hoor enkele honden protesteren. Aan het einde van het pad tref ik een horizontale paal aan. Verboden toegang. 'Eigen weg'. 'Pas op voor de hond'.

Wijselijk sla ik linksaf. Als ik niet zou opletten zou een dik aangekleedde sportieveling op een crossfiets mij in een onoverzichtelijke bocht scheppen. Het loopt goed af. Een mens zou zich toch optimaal veilig moeten voelen in de natuur. Of draai ik de boel nu om? Net bekomen van de schrik, opnieuw een crosser. "Hoi" klinkt het.

Vloeiweide Rene van Belzen 01
Honderd meter verderop een groen bord met witte tekst. 'Vloeiweide'. Rode besjes hangen er uitgedroogd bij. Dat vraagt om een foto. Een stuk boomschors vertoont bevriezingsverschijnselen. Het lijkt wel een gedrocht. Enkele paarden staan te dabberen in de natte grond. De dieren verbazen zich over de extra drukte deze middag. Ze kijken mij nieuwsgierig aan. Damp stroomt uit hun neusgaten. Prachtige beesten.

 

De 'Vloeiweide' denk ik dan. Mijn vader heeft ons wel eens hierover verteld. Je werd er niet blij van. Hier is het in de jaren '40 wel raak en anders geweest. Mens en natuur zijn grof geweld aangedaan.

Enkele verdwaalde (post)duiven zoeken deze winterdag in alle rust naar voedsel.

René van Belzen

IVN Route app

IVN Route App   1Nu de Corona maatregelen behoorlijk versoepeld zijn is het weer tijd om er op uit te trekken, de natuur in!

De IVN Route app kan daarbij een handig hulpmiddel zijn!

Deze app (te downloaden in Google Play en in de Apple Store) bevat op dit moment ruim 250 fiets- en wandelroutes door het hele land. Je kunt een route zoeken in de buurt (op basis van je GPS locatie) of ergens in Nederland in de buurt van een plaats (handig om vast een leuke route te zoeken als je van huis gaat).
De routes zijn samengesteld door lokale IVN afdelingen en geven dan ook veel specifieke informatie over de route en de plekken waar je onderweg langs komt.

IVN Route App   2Het idee van al deze routes is dat ze uniek zijn, dat wil zeggen ze zijn niet bewegwijzerd en in de regel ook niet in een andere app of op een andere website terug te vinden.

Ook onze afdeling heeft een drietal routes ingebracht. Die variëren van een snel “Ommetje Pagnevaart” dat je in een uurtje kunt lopen tot een “Biodiversiteits Fietstocht” waarmee je een halve dag of meer onderweg kunt zijn.

Probeer ze eens uit en als je suggesties hebt voor meer routes, of om de huidige routes te verbeteren, dan horen we dat graag!

Jeugdwerkgroep naar Ouddorp

Strandexcursie Ouddorp  02

 

Zaterdag 8 februari gingen we met een clubje kinderen en ouders op strandexcursie in Ouddorp. De tocht begon bij het duinpad, waar we de uitkijktoren beklommen. Vanaf hier hadden we prachtig zicht over de duinen en het strand. 

Daarna liepen we over het brede strand en langs de branding. Er waren zoveel mooie schelpen te vinden! Met behulp van een zoekkaart ontdekten we dat het o.a. kokkels, muiltjes, wulken, nonnetjes, mesheften en Amerikaanse boormossels waren. Ook vonden we zeesponsen en stukken sepia.
Strandexcursie Ouddorp  03

 

 

 


Na een tijdje staken we het strand weer over en liepen door de jonge duinen terug. 

Strandexcursie Ouddorp  05

 

 

  

 

Heerlijk uitgewaaid én met een volle tas zwerfafval eindigden we deze activiteit.

 

Wil je ook een keer meedoen? De volgende jeugdactiviteit staat gepland op 7 maart!

Glasnostalgie in de Heemtuin

Glasnostalgie in de Heemtuin 01Een bekend gezicht binnen IVN Dintel- en Marklanden is Jan Nuijten zeker. Naast het talent om als coördinator van de jeugdnatuurwerkgroep altijd weer interessante en verrassende activiteiten te bedenken en uit te voeren post Jan regelmatig door hem gemaakte schitterende foto’s op social media.

Jan maakt de foto’s in de Heemtuin, Baanvelden 12 in Rucphen. Voor de foto’s maakt hij gebruik van verschillende uitzonderlijke lenzen, bijvoorbeeld uit de DDR. Het is leuk om de beschrijvingen van deze lenzen te lezen.

Glasnostalgie in de Heemtuin 02

 

 

Op 7 april 2020 was de volgende post te vinden op de Facebook-pagina van Jan.

Maandagochtend even bezig geweest met de Russische Helios 44-2 lens. Eigenlijk is deze lens ontworpen in Duitsland in 1936. Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog hebben de Russen de ontwerptekeningen en fabrieksapparatuur meegenomen naar de Sovjet-Unie en de lens op grote schaal vervaardigd. Deze lens is makkelijk verkrijgbaar voor enkele tientjes en in combinatie met een tussenring goed voor macrofoto's te gebruiken.

Glasnostalgie in de Heemtuin 03

 

Wil je ook een keer een bezoekje brengen aan de Heemtuin in Ruchpen kijk dan op de website voor de openingstijden. http://heemtuinrucphen.nl/

Leer je groen

Leren door middel van e-learning, waar en wanneer je wilt. Al weer een paar jaar kan dat op: Leer je groen. Hier vind je actuele kennis voor vrijwilligers en medewerkers van natuurorganisaties. De e-learning-modules bestaan uit afwisselende vragen en veel beeld. Je kunt ze zelfstandig doorlopen. In ongeveer een halfuur leer je de belangrijkste basiskennis over een onderwerp. Kortom, laagdrempelig en toegankelijk leren.
Leer je groen is er voor álle groene vrijwilligers, of je nu in een bezoekerscentrum werkt of wilgen knot of Natuurgids bent. Het gaat er niet om bij welke organisatie je vrijwilliger bent, maar om wat voor vrijwilligerswerk je doet. Wel zo makkelijk!

Leer je groen

Aansluiting op Natuurgidsenopleiding
Het e-learning platform is het resultaat van een samenwerking van Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, LandschappenNL en IVN onder de paraplu van de VBNE (Vereniging van Bos- en Natuurterreineigenaren). Het doel van de samenwerking is om vrijwilligers een goede basis te geven voor hun werk in de natuur en de kennis van groene organisaties te delen. De eerste modules die vanuit IVN ontwikkeld worden zijn gericht op de Natuurgidsenopleiding, en gaan over klimaatverandering en biodiversiteit, de ordening van het plantenrijk en de ordening van het dierenrijk.

Leden van IVN Dintel- en Marklanden kunnen op de site van "Leer je groen" een gratis account aanmaken om toegang te krijgen. Leden van IVN landelijk hebben ook toegang via het intranet "Ons IVN".

 

Het ontstaan van de Klamper

Binnen onze vereniging is het al vele, vele jaren een begrip: De Klamper.
Maar hoogstwaarschijnlijk weten weinigen nog dat De Klamper ooit zijn leven onder een heel andere naam is begonnen.

OntstaanKlamper001De vereniging is opgericht in 1976 en droeg de naam Vereniging voor Vogel- en Natuurbescherming Etten-Leur. De juiste datum is helaas in de nevelen van de geschiedenis verdwenen, maar één van de eerste activiteiten was de aanwezigheid op de braderie in het winkelcentrum op 6 oktober 1976.
Al snel was er behoefte aan een verenigingsblad, dus verscheen in november/december van ditzelfde jaar het blad “Natuurlijk”. In zijn voorwoord schrijft het toenmalige bestuur dat dit een tijdelijke werknaam is en dat gezocht wordt naar een definitieve naam:

Dit blad, waar we graag de aandacht even op willen vestigen, is het proefexemplaar van ons eigen verenigingsblad. Er is zolang deze naam "NATUURLIJK" aan gegeven, maar hopen door U en van U een meer passende naam te krijgen of misschien vind U deze ook wel orgineel.

Het is de bedoeling dat dit blad tweemaandelijks gaat verschijnen, maar zal tenminste viermaal per jaar uitkomen. Dit hangt mede af van de hoeveelheid ingeleverde copij bij de secretaris.

Eenieder kan zich aanmelden als redaktielid, het mee willen verzorgen van dit blad en zorg te dragen voor de nodige copij.

Het staat iedereen vrij zijn belevenissen erin te laten zetten of een stukje te schrijven over een bepaalde vogel, plant of iets wat hij of zij onder de aandacht van alle leden wil brengen.

We vragen aan alle leden hun mening te kennen te geven over de opzet van dit blad, zodat we kunnen besluiten dit in plaats van het "Vogeljaar" te laten verschijnen.

Verzin een leuke, doeltreffende, passende naam voor je eigen blad, waarvan we hopen dat het een beter contact tussen de leden met zich mee zal brengen.

Voor reakties kun je terecht bij de secretaris, die zich bezighoudt met de verzorging van dit blad.

Zodra we alle reakties binnen hebben zullen we jullie laten weten of het bestaan van ons eigen clubblad een feit is.

het Bestuur.

Het blad is waarschijnlijk met een stencilmachine (wie kent die nog??) gemaakt op twee A4’tjes van gewoon papier. Door de blaadjes te vouwen ontstond een boekje op A5-formaat met acht bladzijden. Een formaat dat sindsdien niet meer is gewijzigd, tot het verschijnen van de laatste papieren Klamper eind vorig jaar.

De voorzijde was een fraai staaltje handwerk, een tekening van een wintertaling, uiteraard was het hele blad in zwart/wit.

De eerste zeven edities van Natuurlijk werden op dezelfde manier vervaardigd, maar wel was iedere voorkant voorzien van een andere tekening. Dat moet iedere keer toch een heel werk zijn geweest!

In 1978 kreeg het blad zijn eerste gedaanteverwisseling.
De omslag was van dikker en steviger papier, maar nog steeds prijkt er een tekening op de voorkant. De naam van het blad stond nu ook niet meer prominent op de voorkant.

OntstaanKlamper003Het jaar 1980 brengt weer een verandering. Er wordt afgestapt van de tekening op de voorzijde, voortaan staat het logo van de vereniging prominent op de voorkant van het blad.

In de eerste editie van 1981 kondigt het bestuur enige veranderingen aan.
Voortaan wordt iedere uitgave voorzien van een jaartal en een volgnummer van de uitgave én er is een nieuwe naam voor het blad, De Klamper, voorgesteld door Broeder Pax Vermeeren (opmerkelijk: Broeder Pax is nog steeds lid van onze vereniging!).

Vanaf editie 1981-2 is het dan zover, de klamper prijkt trots op de voorzijde van het gelijknamige blad!
In een artikel in deze uitgave legt Broeder Pax uit waarom hij deze naam heeft gekozen:

DE KLAMPER.

Een wiekende torenvalk (de volksnaam is klamper) zal voortaan de omslag van het Verenigingsblad van de VOGEL EN NATUURBESCHERMING Etten—Leur sieren. Een gelukkige bijkomstigheid is dat deze bloeiende Natuurbeschermingsvereniging dit jaar z'n eerste lustrum viert.
Er zullen dan ook enkele extra aktiviteïten plaatsvinden in het komende jaar.
De naam is gekozen uit een achttal suggesties en de gelukkige inzender, die werd beloond met een boekenbon, zal bij deze iets vertellen over deze sympathieke tamelijk veel voorkomende vogel vertellen.

De torenvalk treffen we aan zowel langs drukke (snel) wegen als in de rustige weidse polder, waar hij geregeld staat te wieken of "bidden".
De vogel slaat dan met de vleugels fladderend op en neer; hij hangt op dezelfde plaats in de lucht. De wijd uitgespreide staart wordt daarbij naar beneden gedrukt.
Ondertussen speurt de torenvalk scherp de grond af en als er iets zich beweegt, trekt hij de vleugels in, en valt als een bliksemslag neer op zijn prooi, vooral muizen en grote insekten. Is het raak, dan vliegt hij met de buit weg naar een rustige plek om die op te eten.
Onze meest algemene stootvogel IS het gehele jaar door te zien als broed-, trek- en standvogel. Behalve in het grote open veld (polder, bosrand en heide) kan men de torenvalk ook signaleren in stedelijke gebieden, waar hij dan nestelt in hoge gebouwen en zich dan voedt met o a mussen en spreeuwen.
In de polder brengt hij z'n jongen groot in oude knotwilgen.
Verder broedt de "klamper" in een oude kraaien of eksternest, want hij kan zelf geen nest bouwen ...
Het vliegbeeld wordt gekenmerkt door de lange spitse vleugels en de lange staart.
Vliegt met haastige, ondiepe vleugelslagen, welke slechts zelden worden onderbroken door korte glijpauzen.

En daarmee was het uiterlijk van De Klamper voor vele jaren bepaald.

OntstaanKlamper004

Tuinvlindertelling

Activiteiten volwassenen   Tuinvlindertelling

 

Van 4 juli tot en met 26 juli kun jij de vlinders en Vlinderstichting helpen, door mee te doen met de Tuinvlindertelling. Wist je dat dagvlinders een goede indicator zijn voor hoe het gaat met onze biodiversiteit? Ze zijn erg gevoelig voor veranderingen in de omgeving. Gaat het goed met de dagvlinder, dan gaat het goed met de natuur. Maar de dagvlinders hebben het zwaar. Dus ze kunnen jouw hulp goed gebruiken.

Kijk op de website van de Vlinderstichting om mee te doen.

https://www.vlinderstichting.nl/vlindermee/

NatureToday.nl

Activiteiten volwassenen   NatureToday.nlOntdek de natuur rondom je huis. De ontluikende lente biedt in deze tijd een mooie kans om te ontspannen. Met zijn allen naar natuurgebieden gaan kan echter niet. Met NatureToday.nl ontdek je vanaf nu de vogels, zoogdieren, planten, vlinders en libellen die in jouw directe omgeving leven. Kennis van biologen en tienduizenden natuurliefhebbers wordt voor iedereen toegankelijk en geeft natuurbeleving een nieuwe dimensie. Op NatureToday.nl zie je in één oogopslag welke vogels, zoogdieren, planten, vlinders en libellen je nu tegen kunt komen, op elke plek in Nederland. 

Voor meer informatie zie https://www.naturetoday.com/    

Vossenstreken, de verrassende wandelapp voor kinderen!

Vossenstreken

 

Wandelen saai? Echt niet! Trek je stoutste schoenen aan en duik samen met Buitenbaas Robin de Brabantse natuur in. Hij kent de routes op zijn duimpje en weet alle geheimen. Onderweg geeft Robin je spannende, avontuurlijke en knotsgekke opdrachten. En ja, je mag vies worden. Dat wordt lachen!

 

 

  • Leuke en actieve wandelapp voor kinderen van 5 tot 12 jaar
  • wandelroutes in Noord-Brabant (NL) en de provincie Antwerpen (B) 
  • ideaal voor de hele familie
  • voor een unieke en speelse beleving van de natuur

Voor meer informatie kijk op de www.vossenstrekenapp.com

't Gastels Speelbos

Kinderactiviteit   't Gastels Speelbos

 

Het bos is met behulp van de gemeente en vrijwilligers getransformeerd tot een educatieve en avontuurlijke speelplek voor kinderen. Zij kunnen hier naar hartelust spelen en tegelijkertijd leren omgaan met de natuur.

 

Rolleweg, 4751 VB Oud Gastel

Speelnatuur van OERRR

Kinderactiviteit   Speelnatuur van Oerrr 

OERRR brengt je naar plekken waar je avonturen beleeft. Waar je de natuur ruikt, voelt en proeft. We noemen dat Speelnatuur. Op deze pagina vind je een overzicht van alle Speelnatuur van OERRR en andere speelplekken bij de natuurgebieden van Natuurmonumenten.

https://www.natuurmonumenten.nl/kinderen/speelplekken

Speelbos Gilze

Kinderactiviteit   Speelbos GilzeHet Speelbos Gilze is een openbaar bos waarin spelen centraal staat.

Het bos is tussen zonsopkomst en zonsondergang voor iedereen gratis toegankelijk.

Het Speelbos is bedacht, ontworpen en aangelegd door vrijwilligers. Ook het beheer en onderhoud wordt door vrijwilligers gedaan.

De doelgroep bestaat uit kinderen tot circa 12 jaar en hun ouders. In het bos zijn spelelementen gerealiseerd, met bewegen, sport en spel enerzijds en natuurbeleving en –educatie anderzijds als uitgangspunten.

De rode draad in het bos is de mysterieuze en verlegen REUZIN. Ze laat zich niet graag zien, maar laat wel sporen na. Ze vermaakt de kinderen graag met extra spelsuggesties en uitdagende vragen.

Het Speelbos biedt periodiek nieuwe uitdagingen, middels thema’s op de borden in het Speelbos zelf alsook door verdiepingsmateriaal op de website.

https://speelbosgilze.nl/